Dziś sztuka nie potrzebuje już ścian galerii, a streetwear dawno wyrósł poza ramy zwykłej odzieży ulicznej. Kolaboracje Supreme czy Nike ze współczesnymi artystami traktuje się jak normę. W kolejkach po nowe dropy stoją ci sami ludzie, którzy kupują bilety na Biennale w Wenecji.
Poszukiwanie nowych formatów i refleksja nad tym, co dzieje się w naszym zwariowanym świecie, stały się wspólnym językiem sztuki i mody. Ten sojusz jest dziś silniejszy niż kiedykolwiek, a tradycyjna sztuka bez streetwearu ryzykuje, że pozostanie niezauważona.
JAK ULICA TRAFIŁA DO GALERII SZTUKI
Jeszcze 30–40 lat temu to były dwa równoległe wszechświaty. Historia ich zbliżenia zaczęła się na ulicach Nowego Jorku w latach 70., kiedy grafficiarze zamienili napisy na ścianach budynków i wagonach metra w formę ekspresji i protestu. Ich prace stały się na tyle widoczne, że galerie sztuki nie mogły ich już ignorować.
Legenda amerykańskiego undergroundu, Keith Haring, zaczynał od rysunków kredą w nowojorskim metrze, a potem przekształcił swoją twórczość w udany brand i sztukę galeryjną. Z tego samego środowiska wyszedł Jean-Michel Basquiat ze swoim neoekspresjonizmem i elementami graffiti na płótnach. A granicę między wysoką sztuką, a kulturą masową ostatecznie zatarł Andy Warhol — ojciec pop-artu.
Sztuka uliczna nigdy nie była „niskim gatunkiem”, któremu galerie łaskawie pozwoliły wejść tylnym wejściem. Zawsze służyła jako motor zmian społecznych.
Lata zerowe ostatecznie uwypukliły te przemiany. Brian Donnelly, znany jako KAWS, zamienił swoje winylowe figurki Companion w pożądany obiekt kolekcjonerski, który pojawił się potem na koszulkach Uniqlo i butach Nike. A psychodeliczne „uśmiechnięte kwiaty” japońskiego artysty Takashi Murakamiego na torebkach Louis Vuitton z ery Marca Jacobsa zyskały status kultowy. Podobnie jak jego kolaboracje z Virgilem Ablohem i marką Off-White. I są warte tyle, co muzealne płótna.
Sztuka współczesna zaciera granice między artystą, projektantem, marką, a widzem. Performance, instalacje i sztuka cyfrowa (VR, AI i technologie komputerowe) wynoszą na masowy poziom ideę, że sztuką może stać się praktycznie wszystko. A na każdą krytykę w komentarzach natychmiast pojawia się odpowiedź, że po prostu nie znasz się na sztuce współczesnej.
SZTUKA CZY PO PROSTU DROP? GRANICA ZNIKNĘŁA
Współpraca projektantów i artystów przybiera różne formy: od wspólnych kolekcji kapsułowych po performanse na tygodniach mody. Ale zawsze łączy je jedno — kontrowersyjność. Stale zarzuca się im brak „prawdziwego rzemiosła” i prowokację dla uwagi. Zarzuty „Ja też tak potrafię” albo „Dlaczego to tyle kosztuje?” padają równie często pod adresem obu.
Maurizio Cattelan w 2019 roku przykleił taśmą banan do ściany na Art Basel i sprzedał go za 120 000 dolarów. Demna Gvasalia zrobił niemal to samo w marce Balenciaga ze skórzaną torbą w kształcie zwykłego worka na śmieci za 1700 dolarów. To ironia i kpina z kapitalizmu, które świetnie sprzedają się jako sztuka konceptualna.
Obie sfery działają według podobnych zasad deficytu i „elitarności na opak”. Żeby kupić rzadki obiekt artystyczny, trzeba być częścią zamkniętego klubu kolekcjonerów. A żeby dostać limitowaną bluzę — stać w wielogodzinnej kolejce, rozgryźć tajemniczy post na Instagramie albo wyprzedzić sprzedawców podczas premiery.
Młodzi ludzie nie zawsze są gotowi kupować obrazy, ale chętnie sięgają po bluzy, koszulki, buty czy merch. To staje się nowym płótnem, które pozwala dotknąć świata sztuki i poczuć przynależność.
NOWA FALA INTELEKTUALNEGO STREETWEARU
Dziś sojusz mody i sceny artystycznej przechodzi nową transformację. Młode marki streetwearowe coraz częściej działają jak pełnoprawne projekty artystyczne. W NEWBORN K zebraliśmy właśnie takie marki.
Doskonałym przykładem jest belgijski Arte Antwerp, założony przez projektanta Bertoniego da Silvę. Inspiruje się sztuką, architekturą i muzyką, skupiając wokół siebie klasę kreatywną.
Marka A-COLD-WALL* podchodzi do ubrań bardziej konceptualnie. Jej założyciel Samuel Ross, uczeń Virgila Abloha, przekształca rzeczy w socjologiczne badanie brytyjskiej klasy robotniczej, brutalistycznej architektury i designu.
Duńska marka Han Kjøbenhavn buduje własny wszechświat wokół mrocznej estetyki miejskiej. Jej dyrektor kreatywny, Jannik Davidsen, zamienia pokazy i kampanie w filmy arthouse’owe — wychodząc daleko poza granice klasycznego streetwearu.
Stare marki też mogą się odnawiać. Dowodzi tego europejski oddział japońskiego giganta denimu EDWIN. Łączą tradycję z kulturą współczesną, wydając limitowane kapsuły z ilustratorami i projektantami, a także wspierając niezależną muzykę elektroniczną przez własną platformę EDWIN Music Channel.
Daily Paper dodaje do tego towarzystwa bogate afrykańskie korzenie kulturowe. Ubrania marki wyróżniają się wyrazistymi motywami graficznymi, a sama marka aktywnie wspiera rezydencje artystyczne i wymianę kulturową.
Jeszcze szersze podejście ma paryski zespół Études Studio. Równolegle prowadzą markę odzieżową, wydawnictwo fotoksiążek i agencję kreatywną, tworząc ubrania, które stały się kultowe na ulicach całego świata.
Każda z tych marek ma własny głos i filozofię. W NEWBORN K zbieramy te różne historie w jednej przestrzeni, żebyś mógł znaleźć to, co przemawia właśnie do ciebie.
KORZYSTNA SYMBIOZA, KTÓRA ZOSTANIE Z NAMI NA DŁUGO
Muzea, festiwale artystyczne i młodzi twórcy coraz częściej łączą siły z markami streetwearowymi. To korzystne dla wszystkich: muzea odświeżają swój wizerunek, młodzi artyści dostają wejście na wielką scenę, a marki — nową sprzedaż.
Do tego takie kolaboracje rozwiązują główny problem — przyciąganie młodej publiczności. Ulica daje muzeom viralowość i bezpośredni kontakt z nowym pokoleniem.
To symbioza, w której nie ma już strony dominującej. Streetwear stał się głównym mediatorem dla sztuki, a sztuka — głównym punktem wzrostu dla mody. Ostatecznie to właśnie ulica stała się najważniejszym muzeum XXI wieku.
FAQ
Dlaczego streetwear i sztuka współczesna są tak ściśle powiązane?
Streetwear i sztukę współczesną łączy wspólny duch buntu i dążenie do przekraczania ustalonych norm. Odzwierciedlają ducha czasów i zacierają granice między kulturą elitarną, a uliczną. Streetwear uczynił sztukę częścią codziennego życia.
Jak kolaboracje artystyczne zmieniają wartość rzeczy?
Zamieniają codzienne ubrania w obiekty kolekcjonerskie. Wartość rzeczy mierzy się już nie tylko jakością tkaniny czy krojem, ale jej kontekstem kulturowym i unikalnością.
Jakie marki streetwearowe związane ze sztuką są dostępne w NEWBORN K?
W concept store NEWBORN K zebraliśmy kultowe i niszowe marki ściśle splecione z kulturą artystyczną: belgijski Arte Antwerp, kultowy Études Studio, konceptualny A-COLD-WALL* Samuela Rossa (ucznia Virgila Abloha), skandynawski awangardowy streetwear Han Kjøbenhavn, Daily Paper łączący współczesny styl uliczny z afrykańskimi motywami oraz japoński denim EDWIN. Więcej marek znajdziesz tutaj.
Gdzie znajduje się NEWBORN K?
Naszą przestrzeń również można traktować jak rodzaj galerii, gdzie miło jest po prostu przejść się między relingami i porozmawiać z zespołem o historii każdej rzeczy. Concept store znajduje się przy ul. Kruczej 2 w Warszawie. Możesz też wybrać zakupy online na newbornk.pl z szybką dostawą na terenie całej Polski.
